TKMST | Studenten ABC

Studenten ABC

Een studie kiezen is al lastig genoeg zonder al die nieuwe woorden. Hier staan de meest voorkomende begrippen van A tot Z bij elkaar.

A

Academisch jaar
Een studiejaar (september tot juli) aan de universiteit of hbo.

Afstuderen
In het laatste jaar van je opleiding studeer je af. Daarmee bewijs je genoeg kennis en vaardigheden te hebben opgedaan om je diploma (of bul) te krijgen.

Associate degree
Dit tussenniveau bestaat voor mbo’ers, havisten en vwo’ers die verder willen studeren maar geen volledige hbo willen doen. Na de tweejarige hbo-opleiding kun je alsnog verder studeren of een baan zoeken.

Aanmelden tentamens
Als je tentamen wilt doen moet je je vaak van tevoren aanmelden (inschrijven / intekenen). Meestal kun je dit ongeveer tien dagen tot een week van tevoren doen. 

Alumni
Afgestudeerden van een universiteit of hbo

B

Bachelor
Deze (internationale) titel krijg je na het eerste deel van je studie. Na vier jaar hbo met een diploma of drie jaar universiteit met diploma mag jij je ‘bachelor’ noemen.

Bindend studieadvies (BSA)
De meeste opleidingen werken met een bindend studieadvies. Als je in het eerste jaar te weinig studiepunten haalt, kan de opleiding besluiten dat je met je studie moet stoppen. De hoeveelheid punten die je moet halen verschilt per opleiding.

Blackboard 
Elektronische leeromgeving van veel universiteiten en hogescholen.

BBL/BOL
De beroepsbegeleidende leerweg (BBL) en beroepsopleidende leerweg (BOL) zijn manieren waarop je in het mbo onderwijs kunt volgen. De eerste optie is een combinatie van werk en leren. Je werkt bij een erkend leerbedrijf. Bij de beroepsopleidende leerweg ligt de nadruk op de opleiding. De meeste tijd zit je op school, voor je werkervaring loop je stage.    

C

College
De lessen die je aan het hbo of de universiteit volgt heten colleges. Er zijn hoor- en werkcolleges. Hoorcolleges kunnen vrij massaal zijn, je zit soms met honderden medestudenten in een zaal te luisteren naar een docent. Bij een werkcollege staat de praktijk centraal. Met een klein groepje werk je aan opdrachten die met je vakgebied te maken hebben.

Collegegeld 
Om te mogen studeren betaal je collegegeld aan de opleiding. Ieder jaar opnieuw bepaalt de overheid de hoogte daarvan. Dat is een vast bedrag, op enkele uitzonderingen na, bijvoorbeeld bij Liberal Arts and Sciences, tweede studies en particulier onderwijs.

Cum Laude
Met zeer goede gemiddelde cijfers kun je cum laude afstuderen. ‘Met lof’ betekent dat letterlijk.

Colloquium doctum
Als je een studie wilt doen, maar je hebt niet de juiste vooropleiding mag een onderwijsinstelling onderzoeken of je alsnog kunt worden toegelaten. Dit geldt voor mensen vanaf 21 jaar.  

D

Decentrale selectie
(zie selectie)

DUO 
Als student heb je regelmatig te maken met de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO). DUO regelt namens het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) de studiefinanciering en de ov-chipkaart. Duo registreert ook je diploma’s.

Duaal
Bij een duale studie combineer je studeren met een betaalde baan. Werk en de studie vullen elkaar aan, dus zonder geschikte baan kun je niet beginnen aan een duale opleiding. Omdat je al werkt, hoef je geen stage te lopen. 

Deeltijd
Sommige opleidingen worden ook aangeboden in een deeltijdvariant. Daarbij ga je een of meer avonden per week naar school, zodat je overdag kunt werken. Als je als deeltijdstudent staat ingeschreven heb je geen recht op studiefinanciering. Je betaalt ook minder collegegeld.

E

ECTS of EC
Voor alle vakken die je aan universiteit en hbo volgt, krijg je studiepunten. Die punten heten officieel ECTS (European Credit Transfer System) of EC’s. Het systeem geldt in heel Europa. Je Nederlandse studie wordt zo ook in het buitenland erkend.

Examencommissie
Ben je ziek, kun je je examen niet maken of is er iets misgegaan, neem dan contact op met de examencommissie van je opleiding of school. Zowel scholen in het voortgezet onderwijs, mbo’s, hbo’s als universiteiten hebben examencommissies. De examencommissies in het middelbaar en hoger onderwijs houden de kwaliteit van de examens in de gaten en of er aan alle wettelijke vereisten is voldaan.

F

Faculteit
Universiteiten en hogescholen zijn opgesplitst in afdelingen ofwel faculteiten. Een faculteit heeft verschillende studierichtingen die inhoudelijk met elkaar te maken hebben.

Zo zijn op een faculteit Sociale Wetenschappen van een universiteit bijvoorbeeld studies als Sociologie en Psychologie ondergebracht. In het gebouw van de faculteit volg je colleges.

G

GR  
Gemeenschappelijke ruimte in een studentenhuis (ook wel fusie genoemd). 

H

Harde knip

Je mag pas beginnen met je master als je je bachelor helemaal hebt afgerond.

Hbo
Met een diploma van havo of vwo kun je een vierjarige studie aan het hoger beroepsonderwijs (hbo) volgen. Meestal kies je in het derde jaar een specialisatie waarin je afstudeert. Na vier jaar ben je klaar. Maar je kunt natuurlijk ook nog een master aan de universiteit volgen. Bijna altijd moet je dan eerst een premaster doen.  

Hoogleraar
De hoogste titel voor docenten aan de universiteit. Je spreekt hen aan met ‘professor’. Hoogleraren doen onderzoek en geven college in hun vakgebied. Niet elke docent aan de universiteit is hoogleraar. 

Hospiteren
Als je op kamers wil in een studentenhuis moet je soms hospiteren. Je maakt kennis met de bewoners en zij kiezen vervolgens een nieuwe huisgenoot uit.

Honoursprogramma
Gemotiveerde en getalenteerde studenten kunnen naast hun reguliere programma een verdiepend en vaak vakoverstijgend honoursprogramma volgen. Dit kan op het hbo en de universiteit.   

I

Inschrijven
Inschrijven voor het hoger onderwijs (hbo of universiteit) doe je via Studielink. Voor het mbo en particulier onderwijs kun je je inschrijven bij de opleiding zelf. Voor de meeste studies moet je je voor 1 mei inschrijven. Voor selectiestudies is dat nog vroeger. Kijk op de site van de opleiding voor de exacte data.

ISO
Het ISO (Interstedelijk Studenten Overleg) is de grootste landelijke studentenorganisatie van Nederland en behartigt de belangen van studenten aan universiteiten en hogescholen. 

Introductieweek
Aan het begin van je studiejaar heb een week vol leuke activiteiten om je medestudenten, je opleiding en de stad beter te leren kennen.  

J

JOB
JOB is een organisatie die de belangen behartigt van alle mbo-studenten.

K

Kamers
Een kamer vinden in de grote steden kan een ramp zijn. Soms moet je maanden ingeschreven staan bij een woningbouwvereniging. Je kunt het ook via een (commercieel) kamerbureau proberen maar daar betaal je wel extra voor. De snelste manier is iedereen die je kent (ook via je ouders en familie) te laten weten dat je een kamer zoekt.  

L

Leenstelsel
Sinds 2015 is de gratis basisbeurs afgeschaft en omgezet in een lening. Studenten kunnen tegen gunstige voorwaarden geld lenen van de overheid om hun studie te bekostigen. Ze betalen een lage rente en mogen 35 jaar doen over de aflossing van hun studieschuld. Voor studenten met minder vermogende ouders bestaat er een aanvullende beurs. Als je binnen tien jaar afstudeert, wordt de lening daarvan omgezet in een gift.

Lector
Docent met praktijkervaring die onderzoek doet op het hbo.

LSVb
De Landelijke Studenten Vakbond (LSVb) komt op voor studenten. Bijvoorbeeld door invloed uit te oefenen op de overheid. Regelmatig heeft de LSVb gesprekken met de bewindspersoon hoger onderwijs, leden van de Tweede Kamer en andere landelijke organisaties zoals de DUO, de Vereniging van Universiteiten en de Vereniging Hogescholen. Bij de bond kun je ook terecht als je bijvoorbeeld problemen hebt met je studie of je huisbaas.

LAKS
Het Landelijk Actie Comité Scholieren is een organisatie voor en door scholieren. Ook zij praten en onderhandelen met overheden en organisatie om de belangen van alle scholieren (op alle niveaus) te behartigen.

M

Master
Een of tweejarige opleidingen die je na een bacheloropleiding volgt. Na het afronden behaal je de mastergraad. Een universitaire studie is in tegenstelling tot een hbo-opleiding niet af zonder master.

Major/Minor
De termen voor hoofd- en keuzevakken. Majors zijn hoofdrichtingen binnen je eigen opleiding. Minors zijn aanvullende vakken binnen een andere studierichting die je kunt volgen als deel van je studie.

Meeloopdag
Je loopt een dag (of dagdeel) mee met een student van een opleiding waar jij misschien ook voor wilt kiezen. Je kunt deze student al je vragen stellen. Zo ontdek je of de studie bij je past.

Mbo  
Middelbaar beroepsonderwijs. Dit wordt gegeven op vier verschillende niveaus. Met een vmbo-diploma kun je naar het mbo, maar voor niveau 1 is dat niet nodig. Heb je havo- of vwo, kun je een versnelde opleiding doen.

N

Numerus Fixus
Voor sommige studies zijn meer aanmeldingen dan plaatsen. Bij die studies werken ze met een numerus fixus, een beperkt aantal studenten. Om toegelaten te worden, moet je meedoen aan een selectieprocedure (zie selectie).

O

Ov-chipkaart
Officieel heet dit het studentenreisproduct waarmee je gratis of met korting met het openbaar vervoer kunt reizen. Je krijgt het als je een voltijdopleiding doet aan het mbo, hbo of universiteit. Ook als je nog geen 18 bent.

P

Propedeuse
Het eerste jaar van je hbo-opleiding heet propedeusejaar. Als je alle punten hebt gehaald, krijg je je propedeuse. Dat kan binnen een jaar maar soms doen studenten er ook twee jaar over. Met je hbo-propedeuse kun je naar de universiteit.

Promoveren
Ben je goed in wetenschappelijk onderzoek en houd je van flink spitten in een bepaald onderwerp of vakgebied? Dan bestaat de mogelijkheid om te promoveren. Na je universitaire opleiding kun je solliciteren op een promotieplaats aan de universiteit, waarna je onderzoek gaat doen. Daar schrijf je vervolgens een proefschrift over. Na je promotie mag je jezelf ‘doctor’ noemen.

Premaster
Een vooropleiding voor een masteropleiding op de universiteit. Dat kan een half jaar tot een jaar duren. Je krijgt dan vakken en of vaardigheden die je voorbereiden voor deze master. Als je al weet dat je na je hbo een bepaalde master wil doen, kun je ook tijdens je hbo-opleiding de extra vakken volgen. Dit moet je wel zelf regelen.  

Proefstuderen
Je volgt een programma met colleges of practica samen met andere jongeren die nog een studiekeuze moeten maken om te ontdekken of de studie bij je past.  

Q

Qompas 
Testmethode waarmee jij een profiel-, studie-, of opleidingskeuze kunt maken.   

R

Ranking
Elk jaar wordt er onderzoek gedaan naar de kwaliteit van studierichtingen aan hogescholen en universiteiten. De uitslagen worden verwerkt in ranglijsten. Er zijn verschillende manieren om dit te onderzoeken. Ondanks alle verschillende lijstjes blijft de beste manier om te onderzoeken of een studie (of stad) bij je past: vraag verschillende studenten ter plekke het hemd van het lijf.

Researchmaster
Wil jij na je wo-bachelor onderzoek doen? Dan kun je kiezen voor een tweejarige researchmaster. In deze master volg je zowel vakken die relevant zijn voor jouw vakgebied, als algemene statistiekvakken. Ook voer je zelfstandig een onderzoek uit.

Voor een researchmaster zijn vaak extra toelatingseisen van toepassing.

S

Studiekeuzecheck
Bij sommige opleidingen word je uitgenodigd voor een studiekeuzecheck. Dit kan een gesprek zijn of een vragenlijst of iets anders. Je mag dit niet weigeren. Door de studiekeuzecheck krijg je een beter beeld van de studie. Je krijgt van je opleiding een vrijblijvend advies om wel of niet te beginnen met de studie. 

Selectie (of decentrale selectie)
De manier waarop hogescholen en universiteiten toekomstige studenten selecteren voor een studie. Dit doen zij meestal aan de hand van schoolcijfers, motivatie en/of persoonlijke kenmerken. 

Studiepunten
Bij elk vak verdien je studiepunten (ECTS). Eén EC staat voor 28 studie-uren. In een normaal jaar waarin je fulltime met je studie bezig bent kun je 60 studiepunten halen. 

Studiefinanciering
Ook wel stufi genoemd. Het geld dat je leent voor je studie. Zie ook leenstelsel.

Sog
Studieontwijkend gedrag. Je sopt liever nog een keer je studentenkamer of kijkt je favoriete netflixserie af dan dat je begint te leren voor je tentamen.

Studielink
Inschrijven op een hbo of universiteit doe je via de site Studielink. Daarvoor heb je een DigiD nodig een persoonlijke code waarmee je kunt inloggen op sites van de overheid. Het aanvragen van een DigiD kan minimaal 5 werkdagen duren.

Stage
Tijdens je studie doe je praktijkervaring op tijdens een stage. Je werkt een periode bij een bedrijf of organisatie in het beroepenveld van jouw studie.

Studievereniging
Een vereniging voor studenten met dezelfde studie. Bijvoorbeeld de studievereniging van Technische Bestuurskunde.  

Studentenverenigingen
Een vereniging voor en door studenten. De leden zijn studenten en oud-studenten. Er zijn per stad veel verschillende soorten studentenverenigingen.  

Startkwalificatie
Het niveau dat minimaal nodig is om de arbeidsmarkt te betreden. Dit niveau heb je na twee jaar basisberoepsopleiding niveau 2 op het mbo. 

T

Toelatingseisen
Het diploma en profiel dat je nodig hebt om te worden toegelaten tot een vervolgopleiding. Soms stellen hbo’s en universiteiten aanvullende eisen waaraan je moet voldoen. 

Tentamen
Toetsen worden in het hoger onderwijs tentamens genoemd. Docenten kunnen tentamens schriftelijk, mondeling of als practicum afnemen. 

U

Universiteit
Met een vwo-diploma of hbo-propedeuse kun je studeren aan de universiteit. Je wordt opgeleid tot wetenschapper in jouw vakgebied. Je krijgt vooral theoretische kennis en er wordt verwacht dat je zelfstandig en gedisciplineerd kunt werken.  

Universiteitsbibliotheek (UB)
Iedere universiteit heeft een bibliotheek waar je studie(gerelateerde) boeken kunt lenen. Veruit de meeste studenten komen in de UB om te studeren omdat het er lekker rustig is met weinig afleiding. 

V

Voltijd
Van voltijd studenten wordt verwacht dat ze gemiddeld 40 uur per week besteden aan hun studie.

W

Wetenschappelijk onderzoek
Op universiteiten leer je hoe je wetenschappelijk onderzoek moet doen. Je leert hoe je een juiste vraagstelling formuleert en hoe je die, mede aan de hand van een theorie, kunt beantwoorden. Je onderzoek voldoet aan bepaalde wetenschappelijke vereisten, zoals dat resultaten altijd controleerbaar moeten zijn. 

Z

Zelfstudie
Zowel aan het hbo als aan de universiteit wordt doorgaans wel gecontroleerd of je aanwezig bent, maar het blijft je eigen verantwoordelijkheid of je genoeg studiepunten haalt.